(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.91. అధ్యాయః 091
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
రణాయ కర్ణార్జునయోః సమాగమః॥ 1 ॥
తదవలోకనాయ దివి దేవగంధర్వాదీనాం సమాగమః॥ 2 ॥
దేవాసురాదీనాం కర్ణార్జు నసమాశ్రయణేన ద్వైధీభావః॥ 3 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-91-0x(5053)(59463)
వృషసేనం హతం దృష్ట్వా క్రోధామర్షసమన్వితః।
పుత్రశోకోద్భవం వారి నేత్రాభ్యాం సమవాసృజత్॥ 8-91-1(59464)
రథేన కర్ణస్తేజస్వీ జగామాభిముఖో రిపుం।
యుద్ధాయామర్పతాంరాక్షః సమాహూయ ధనంజయం॥ 8-91-2(59465)
తౌ రథౌ సూర్యసంకాశౌ వైయాఘ్రపరివారితౌ।
సమేతౌ దదృశుస్తత్ర ద్వావివార్కౌ సముద్గతౌ॥ 8-91-3(59466)
శ్వేతాశ్వౌ పురుషాదిత్యావాస్థితావరిమర్దనౌ।
శుశుభాతే మహాత్మానౌ చంద్రాదిత్యౌ యథా దివి।
`రథౌ చతుర్భిర్జలదైర్భగమిత్రావివాంబరే'॥ 8-91-4(59467)
తౌ దృష్ట్వా విస్మయం జగ్ముః సర్వసైన్యాని మారిష।
త్రైలోక్యవిజయే యత్తావింద్రవైరోచనావివ॥ 8-91-5(59468)
రథజ్యాతలనిర్హాదైర్బాణశంఖరవైస్తథా।
తౌ రథావభ్యధావంత క్షత్రియాః సర్వ ఏవ హి॥ 8-91-6(59469)
ధ్వజావాలోక్య వీరాణాం విస్మయః సమపద్యత।
హస్తికక్ష్యాం చ కర్ణస్య వానరం చ కిరీటినః॥ 8-91-7(59470)
తౌ రథౌ సంప్రసక్తౌ తు దృష్ట్వా భారత పార్థివాః।
సింహనాదరవాంశ్చక్రుః సాధువాదాంశ్చ పుష్కలాన్॥ 8-91-8(59471)
శ్రుత్వా తయోర్ద్వైరథం చ తత్ర యోధాః సహస్రశః।
చక్రుర్బాహుస్వనాంశ్చైవ తథా బాణరవం మహత్॥ 8-91-9(59472)
ఆజఘ్నుః కురవస్తత్ర వాదిత్రాణి సమంతతః।
రాధేయమభితో దధ్ముః శంఖాఞ్శతసహస్రశః॥ 8-91-10(59473)
తథైవ పాండవాః సర్వే హర్షయంతో ధనంజయం।
తూర్యశంఖనినాదేన దిశః సర్వా వ్యనాదయన్॥ 8-91-11(59474)
క్ష్వేలితాస్ఫోటితోత్క్రుష్టైస్తుములం సర్వతోఽభవత్।
బాహుశబ్దైశ్చ శూరాణాం కర్ణార్జునసమాగమే॥ 8-91-12(59475)
తౌ దృష్ట్వా పురుషవ్యాఘ్రౌ రథస్థౌ రథినాం వరౌ।
ప్రగృహీతమహాచాపౌ శరశక్తిధ్వజాయుతౌ॥ 8-91-13(59476)
వర్మిణౌ బద్ధనిస్త్రింశౌ శ్వేతాశ్వౌ శంఖశోభితౌ।
తూణీరవసంపన్నౌ ద్వావప్యేతౌ సుదర్శనౌ॥ 8-91-14(59477)
రక్తచందనదిగ్ధాంగౌ సమదౌ గోవృషావివ।
చాపవిద్యుద్ధ్వజోపేతౌ శస్త్రసంపత్తియోధినౌ॥ 8-91-15(59478)
చామరవ్యజనోపైతౌ శ్వేతచ్ఛత్రోపశోభితౌ।
కృష్ణశల్యరథోపేతౌ తుల్యరూపౌ మహారథౌ॥ 8-91-16(59479)
సింహస్కంధౌ దీర్ఘభుజౌ రక్తాక్షౌ హేమమాలినౌ।
సింహస్కంధప్రతీకాశౌ వ్యూఢోరస్కౌ మహాబలౌ।
అన్యోన్యవధమిచ్ఛంతావన్యోన్యజయకాంక్షిణౌ॥ 8-91-17(59480)
అన్యోన్యమభిధావంతౌ గోష్ఠే గోవృషభావివ।
ప్రభిన్నావివ మాతంగౌ సుసంరబ్ధావివాచలౌ॥ 8-91-18(59481)
ఆశీవిషశిశుప్రఖ్యౌ యమకాలాంతకోపమౌ।
ఇంద్రవృత్రావివ క్రుద్ధౌ సూర్యచంద్రసమప్రభౌ॥ 8-91-19(59482)
మహాగ్రహావివ క్రుద్ధౌ యుగాంతాయ సముత్థితౌ।
దేవగర్భౌ దేవసమౌ దేవతుల్యౌ చ రూపతః॥ 8-91-20(59483)
యదృచ్ఛయా సమాయాతౌ సూర్యాచంద్రమసౌ యథా।
బలినౌ సమరే దృప్తౌ నానాశస్త్రధరౌ యుధి॥ 8-91-21(59484)
తౌ దృష్ట్వా పురుషవ్యాఘ్రౌ శార్దూలావివ ధిష్ఠితౌ।
బభూవ పరమో హర్షస్తావకానాం విశాంపతే॥ 8-91-22(59485)
సంశయః సర్వభూతానాం విజయే సమపద్యత।
సమేతౌ పురుషవ్యాఘ్రౌ ప్రేక్ష్య కర్ణధనంజయౌ॥ 8-91-23(59486)
ఉభౌ వరాయుధధరావుభౌ రణకృతశ్రమౌ।
ఉభౌ చ బాహుశబ్దేన నాదయంతౌ నభస్తలం॥ 8-91-24(59487)
ఉభౌ విశ్రుతకర్మాణౌ పౌరుషేణ బలేన చ।
ఉభౌ చ సదృశౌ యుద్ధే శంబరామరరాజయోః॥ 8-91-25(59488)
కార్తవీర్యసమౌ చోభావుభౌ దాశరథేః సమౌ।
విష్ణువీర్యసమౌ చోభావుభౌ భవసమౌ యుధి॥ 8-91-26(59489)
ఉభౌ శ్వేతహయౌ రాజన్రథప్రవరవాహినౌ।
సారథిప్రవరౌ చాపి ఉభౌ మద్రజనార్దనౌ॥ 8-91-27(59490)
తతో దృష్ట్వా మహారాజ రాజమానౌ మహారథౌ।
సిద్ధచారణసంఘానాం విస్మయః సమపద్యత॥ 8-91-28(59491)
ధార్తరాష్ట్రాస్తతస్తూర్ణం సబలా భరతర్షభ।
పరివవ్రుర్మహాత్మానం కర్ణమాహవశోభినం॥ 8-91-29(59492)
తథైవ పాండవా దృష్ట్వా ధృష్టద్యుంనపురోగమాః।
యమౌ చ చేకితానశ్చ ప్రహృష్టాశ్చ ప్రభద్రకాః॥ 8-91-30(59493)
నానాదేశ్యాశ్చ యే శూరాః శిష్టా యుద్ధాభినందినః।
తే సర్వే సహితా హృష్టాః పరివవ్రుర్ధనంజయం॥ 8-91-31(59494)
రిరక్షిషంతః శథ్రుఘ్నాః పత్త్యశ్వరథకుంజరాః।
ధనంజయస్య విజయే ధృతాః కర్ణవధేఽపి చ॥ 8-91-32(59495)
తథైవ తావకాః సర్వే యత్తాః సేనాప్రహారిణః।
దుర్యోధనముఖా రాజన్కర్ణం జుగుపురాహవే॥ 8-91-33(59496)
తావకానాం రణే కర్ణో గ్లహో హ్యాసీద్విశాంపతే।
తథైవ పాండవేయానాం గ్లహః పార్థోఽభవత్తదా॥ 8-91-34(59497)
తయోస్తు సభ్యాస్తత్రాసన్ప్రేక్షకాశ్చాభవన్యుధి।
తత్రైషాం గ్లహమానానాం ధ్రువౌ జయపరాజయౌ॥ 8-91-35(59498)
తాభ్యాం ద్యతం సమాసక్తం విజయాయేతరాయ వా।
అస్మాకం పాండవానాం చ స్థితానాం రణమూర్ధని॥ 8-91-36(59499)
తౌ తు స్థితౌ మహారాజ సమరే యుద్ధశాలినౌ।
అన్యోన్యం ప్రతిసంరబ్ధావన్యోన్యవధకాంక్షిణౌ॥ 8-91-37(59500)
తావుమౌ ప్రజిహీర్షంతావింద్రవృత్రావివ ప్రభో।
భీమరూపధరావాస్తాం మహాధూమావివ గ్రహౌ॥ 8-91-38(59501)
తతోఽంతరిక్షే సంజజ్ఞే వివాదో భరతర్షభ।
మిథో భేదాశ్చ భూతానామాసన్కర్ణార్జునాంతరే॥ 8-91-39(59502)
వ్యాశ్రయంత ద్విధా భిన్నాః సర్వే లోకాస్తు మారిష।
దేవదానవగంధర్వాః పిశాచోరగరాక్షసాః।
ప్రతిపక్షగ్రహం చక్రుః కర్ణార్జునసమాగమే॥ 8-91-40(59503)
ద్యౌరాసీత్కర్ణపక్షేఽత్ర సనక్షత్రా విశాంపతే।
భూర్విశాలా పార్థమాతా పుత్రస్య జయకాంక్షిణీ॥ 8-91-41(59504)
సాగరాశ్చైవ గిరయః సరితశ్చ నరోత్తమ।
మహీజా జలజాశ్చైవ వ్యాశ్రయంత కిరీటినం॥ 8-91-42(59505)
అసురా యాతుధానాశ్చ గుహ్యకాశ్చ పరంతప।
కర్ణః సమభవద్యత్ర ఖేచరాణి వయాంసి చ॥ 8-91-43(59506)
రత్నాని నిధయః సర్వే వేదాశ్చాఖ్యానపంచమాః।
సోపవేదోపనిషదో వ్యాశ్రయంత కిరీటినం॥ 8-91-44(59507)
వాసుకిశ్చిత్రసేనశ్చ తక్షకశ్చోపతక్షకః।
మహీవియజ్జలచరాః కాద్రవేయాశ్చ సాన్వయాః।
విషవంతో మహానాగా వేగినశ్చార్జునేఽభవన్॥ 8-91-45(59508)
ఐరావతాః సౌరభేయా వైశాలేయాశ్చ భోగినః।
ఏతేఽభవన్నర్జునస్య పాపాః సర్పాశ్చ కర్ణతః॥ 8-91-46(59509)
ఈహామృగా వ్యాలమృగా మంగలా మృగపక్షిణః।
మంగలాః పశవశ్చైవ సింహవ్యాఘ్రాస్తథైవ చ।
పార్థస్య విజయే రాజన్సర్వ ఏవ సమాశ్రితాః॥ 8-91-47(59510)
వసవో మరుతః సాధ్యా రుద్రా దేవాశ్వినావపి।
అగ్నీ రుద్రశ్చ సోమశ్చ పన్నగాశ్చ దిశో దశ।
కర్ణతః సమపద్యంత శ్వసృగాలవయాంసి చ॥ 8-91-48(59511)
వసవశ్చ మహేంద్రేణ మరుతశ్చ సహాగ్నినా।
ధనంజయస్య తే వర్గా ఆదిత్యాః కర్ణతోఽభవన్॥ 8-91-49(59512)
దేవతాః పితృభిః సార్ధమృషిభిశ్చ పరంతప।
తుంబురుప్రముఖాః సర్వే గంధర్వా భరతర్షభ।
యమౌ వైశ్రవణశ్చైవ వరుణశ్చ యతోఽర్జునః॥ 8-91-50(59513)
దేవర్షిబ్రహ్మర్షిగణాః సర్వే చ ఖచరాశ్చ యే
ప్రాలేయాః సహమౌనేయాః శుభాశ్చాప్సరసాం గణాః॥ 8-91-51(59514)
సహాప్సరోభిః శుభ్రాభిర్దేవదూతాశ్చ గుహ్యకాః।
కిరీటినం సంశ్రితాః స్మ పుణ్యగంధా మనోరమాః॥ 8-91-52(59515)
అమనోజ్ఞాశ్చ యే గంధాస్తే సర్వే కర్ణమాశ్రితాః।
విపరీతాన్యనిష్టాని భవంతి వినశిష్యతాం॥ 8-91-53(59516)
యే త్వంతకాలే పురుషం విపరీతముపాశ్రితం।
ప్రవిశంతి నరం క్షిప్రం మృత్యుకాలేఽభ్యుపాగతే।
తే భావాః సహితాః కర్ణం ప్రవిష్టాః సూతనందనం॥ 8-91-54(59517)
ఓజస్తేజశ్చ సిద్ధిశ్చ ప్రహర్షః సత్యవిక్రమౌ।
మనస్తుష్టిర్జయశ్చాపి తథాఽఽనందో నృపోత్తమ॥ 8-91-55(59518)
ఈదృశార్ని నరవ్యాఘ్ తస్మిన్సంగ్రామసాగరే।
నిమిత్తాని చ శుభ్రాణి వివిశుర్జిష్ణుమాహవే॥ 8-91-56(59519)
ఋషయో బ్రాహ్మణైః సార్ధమభజంత కిరీటినం॥ 8-91-57(59520)
తతో దేవగణైః సార్ధం సిద్ధాశ్చ సహ చారణైః।
ద్విధా భూతా మహారాజ వ్యాశ్రయంత నరోత్తమౌ॥ 8-91-58(59521)
విమానాని విచిత్రాణి గుణవంతి చ సర్వశః।
సమారుహ్య సమాజగ్ముర్ద్వైరథం కర్ణపార్థయోః।
అంతరిక్షే మహారాజ దేవగంధర్వరాక్షసాః॥ 8-91-59(59522)
ఏవం సర్వేషు భూతేషు ద్విధా భూతేషు భారత।
ఆశంసమానేషు జయం రాధేయస్యార్జునస్య చ।
విమానాయుతసంబాధమాకాశమభవత్తదా॥ 8-91-60(59523)
ఈహామృగవ్యాలమృగైర్దిపాశ్వరథపంక్తిభిః।
ఊహ్యమానాః పరే మేఘైర్వాయునా చ మనీషిణః।
దిదృక్షవః సమాజగ్ముః కర్ణార్జునసమాగమం॥ 8-91-61(59524)
దేవదానవగంధర్వా నాగయక్షపతత్రిణః।
మహర్షయో దేవగణాః పితరశ్చ స్వధాభుజః॥ 8-91-62(59525)
తపోవిద్యౌషధీసిదధా నానారూపాంబరత్విషః।
అంతరిక్షే మహారాజ వివదంతోఽవతస్థిరే॥ 8-91-63(59526)
బ్రహ్మా బ్రహ్మర్షిభిః సార్ధం ప్రజాపతిభిరేవ చ।
ఆస్థితో యానమాకాశే దివ్యం తేజః సమాగతాః॥ 8-91-64(59527)
తతః ప్రజాపతిస్తూర్ణమాజగామ మహామతే।
ద్వైరథం యుధి తం ద్రుష్టం కర్ణపాండవయోస్తదా॥ 8-91-65(59528)
విజిత్య కర్ణః స్విదిమాం వసుంధరా--
మథార్జునః స్విత్ప్రతిపద్యతేఽఖిలాం।
ఇతీశ్వరస్యాపి బభూవ సంశయః
ప్రజాపతేః ప్రేక్ష్య తయోర్మహద్బలం॥ ॥ 8-91-66(59529)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే ఏకనవతితమోఽధ్యాయః॥ 91 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.